De woorden uit de bouw, uitgelegd

Richtprijs

Ook wel: indicatieve prijs, prijsindicatie

Een prijsindicatie die je afgeeft voordat je het werk hebt gezien, meestal op basis van een oppervlakte of een aantal. Een richtprijs bindt je niet: hij geeft de klant een orde van grootte zodat hij weet of hij verder wil praten. De prijs waar je aan vastzit is de aanneemsom in de offerte, en die maak je pas na de opname.

Opname

Ook wel: inmeten, inspectie

Het bezoek waarbij je op locatie vastlegt wat er precies moet gebeuren: de maten, de ondergrond, de bereikbaarheid en alles wat de prijs beïnvloedt. De opname is de basis van je calculatie, en wat je er niet ziet reken je later niet mee. Bij vloeren en gietvloeren heet een deel hiervan de voorinspectie, omdat er dan ook gemeten wordt aan vocht en vlakheid.

Calculatie

Het uitrekenen van wat een klus kost voordat je hem aanneemt: materiaal, arbeid, materieel, afvoer en de opslag die je erop wilt maken. Een calculatie werkt met hoeveelheden maal een prijs per eenheid, en die eenheid verschilt per vak. Een stukadoor rekent in vierkante meters, een schilder per kozijn, een stoffeerder in strekkende meters.

Normuren

Het aantal uren dat een bepaald stuk werk normaal gesproken kost, per eenheid. Een normuur van 0,2 per vierkante meter wandstucwerk betekent dat honderd vierkante meter op twintig uur staat. Normuren zijn een rekenhulp en geen belofte: de staat van de ondergrond, de bereikbaarheid en de vraag of er bewoond gewerkt wordt maken het verschil.

Aanneemsom

Ook wel: vaste prijs, aangenomen werk

De vaste prijs waarvoor je het overeengekomen werk uitvoert. Bij een aanneemsom draag je zelf het risico dat het werk tegenvalt of dat je materiaal duurder wordt, en houd je de winst als het meevalt. Alleen bij kostenverhogende omstandigheden die je niet zijn toe te rekenen kan de prijs nog worden aangepast, en dan pas nadat je hebt gewaarschuwd.

Regie

Ook wel: regiewerk, op nacalculatie

Werken tegen een uurtarief plus materiaal in plaats van voor een vaste prijs. Bij regiewerk betaalt de opdrachtgever wat het werkelijk kost, en ligt het risico van uitloop bij hem in plaats van bij jou. Het wordt gebruikt bij werk waarvan de omvang vooraf niet is vast te stellen, zoals herstelwerk of sloop waarbij je niet weet wat je aantreft.

Stelpost

Een bedrag dat je in de offerte opneemt voor een onderdeel waarvan de prijs nog niet vaststaat, bijvoorbeeld omdat de klant het tegelwerk nog moet uitzoeken. Een stelpost is een schatting die achteraf wordt afgerekend op wat het werkelijk kost, met het verschil als meer- of minderwerk. Zet er daarom bij wat er wel en niet in zit, anders wordt het verschil een discussie.

Offerte

Het aanbod waarin staat wat je gaat doen, voor welk bedrag en onder welke voorwaarden. Zodra de klant het aanvaardt is er een overeenkomst en ligt de prijs vast. Zet er een geldigheidsduur op: zonder die datum blijft het aanbod gelden zolang de klant redelijkerwijs mocht denken dat het nog stond.

Algemene voorwaarden

De standaardbepalingen die je op al je overeenkomsten van toepassing verklaart: aansprakelijkheid, betaaltermijn, klachttermijn, eigendomsvoorbehoud. Ze gelden pas als de klant ze vóór of bij het sluiten van de overeenkomst heeft kunnen lezen, dus als je ze hebt meegestuurd. Alleen ernaar verwijzen is meestal niet genoeg.

Bestek

De schriftelijke omschrijving van een werk met de bijbehorende tekeningen en voorwaarden, opgesteld door of namens de opdrachtgever. Een bestek beschrijft per onderdeel wat er gemaakt moet worden en met welke eisen, zodat verschillende aannemers op dezelfde uitvraag kunnen inschrijven. Bij particulier werk is er zelden een bestek; bij een aanbesteding of een architect vrijwel altijd.

Termijnfactuur

Ook wel: termijnstaat, deelfactuur

Een factuur voor een deel van de aanneemsom, gekoppeld aan een moment in het werk in plaats van aan het eind. Termijnen verkleinen je risico op een lange klus en geven de klant per betaling iets zichtbaars terug. Koppel elke termijn aan een moment dat de klant zelf kan vaststellen, zoals de oplevering, en niet aan een omschrijving als afronding van de werkzaamheden.

Aanbetaling

Ook wel: vooruitbetaling, voorschot

Een bedrag dat de klant betaalt voordat het werk begint, meestal voor de inkoop van materiaal. Bij een verbouwing staat er geen maximum in de wet en bepaal je het samen met de klant, mits het in de offerte staat die hij aanvaardt. Bij de bouw van een woning voor een particulier gelden wel harde grenzen: betalingen moeten de voortgang van de bouw volgen en vooraf mag hooguit tien procent in depot bij een notaris.

Verlegde btw

Ook wel: verleggingsregeling

Een regeling waarbij niet jij maar je opdrachtgever de btw aangeeft. Bij onderaanneming in de bouw is hij verplicht: werk je als onderaannemer aan een werk van stoffelijke aard voor een hoofdaannemer, dan factureer je zonder btw met de vermelding btw verlegd en het btw-nummer van de hoofdaannemer erop. De regeling geldt niet bij werk rechtstreeks voor een particulier.

Creditnota

Een factuur met een negatief bedrag waarmee je een eerdere factuur geheel of gedeeltelijk terugdraait. Een verstuurde factuur pas je nooit aan: die is uitgereikt, en corrigeren gaat met een creditnota die naar het oorspronkelijke factuurnummer verwijst. De creditnota krijgt een eigen nummer uit de doorlopende reeks.

Wettelijke handelsrente

De rente die een zakelijke klant automatisch verschuldigd is zodra hij te laat betaalt, zonder dat je hem eerst hoeft aan te manen. Hij ligt aanzienlijk hoger dan de gewone wettelijke rente, die geldt bij particulieren, en het percentage wordt elk half jaar opnieuw vastgesteld. Je hoeft hem niet in je voorwaarden af te spreken: hij volgt uit de wet.

Incassokosten

Ook wel: buitengerechtelijke kosten

De vergoeding die je bij een onbetaalde factuur in rekening mag brengen voor het werk dat het innen kost, boven op de rente. Het bedrag volgt uit een wettelijke staffel over de hoofdsom, met een minimum van veertig euro. Bij een particulier mag je die kosten pas rekenen nadat je hem een aanmaning hebt gestuurd waarin hij nog veertien dagen krijgt en waarin het bedrag van de kosten al staat.

Retentie

Ook wel: inhouding, bankgarantie in plaats van retentie

Een deel van de aanneemsom, vaak vijf of tien procent, dat de opdrachtgever inhoudt tot het eind van de onderhoudstermijn als zekerheid dat gebreken worden hersteld. Dit is een contractuele afspraak en iets anders dan het retentierecht, waarbij een aannemer juist zelf iets vasthoudt omdat hij niet betaald krijgt. Bij de bouw van een woning voor een particulier bestaat er een wettelijke variant van vijf procent die bij de notaris in depot gaat.

G-rekening

Een geblokkeerde bankrekening op naam van een onderaannemer waarvan hij alleen de Belastingdienst kan betalen. Stort je het deel van zijn factuur dat op de loonheffingen ziet daarop, dan ben je tot dat bedrag gevrijwaard van de ketenaansprakelijkheid, mits de factuur aan alle wettelijke eisen voldoet. Een zzp'er zonder personeel krijgt geen g-rekening, omdat hij geen loonheffingen inhoudt.

Ketenaansprakelijkheid

Ook wel: WKA

De regeling die een aannemer aansprakelijk maakt voor de loonheffingen die zijn onderaannemer over het uitbestede werk moet afdragen, en voor die van elke schakel daaronder. Betaalt die onderaannemer niet, dan kan de Belastingdienst bij jou aankloppen, ook als jij zijn factuur volledig hebt voldaan. Storten op een g-rekening of rechtstreeks bij de Belastingdienst beperkt dat risico.

Inlenersaansprakelijkheid

De regeling die geldt als je geen werk uitbesteedt maar mensen inhuurt die onder jouw leiding werken, bijvoorbeeld via een uitzendbureau. Anders dan bij ketenaansprakelijkheid ben je dan niet alleen aansprakelijk voor de loonheffingen maar ook voor de omzetbelasting. Wie de leiding en het toezicht heeft, bepaalt in welke van de twee regelingen je zit.

Bewaarplicht

De verplichting om je administratie te bewaren: zeven jaar voor de basisgegevens en tien jaar voor gegevens over onroerende zaken. De termijn begint pas te lopen op het moment dat een gegeven zijn actuele waarde verliest, dus niet op de datum die erop staat. Wat digitaal is binnengekomen bewaar je ook digitaal.