Wanneer gelden je algemene voorwaarden echt?

Er moeten twee dingen kloppen, en het tweede vergeet bijna iedereen

Het eerste is dat je de voorwaarden van toepassing verklaart. Eén zin in de offerte is genoeg: op deze offerte en op de overeenkomst die eruit volgt zijn onze algemene voorwaarden van toepassing. Daar gaat het bijna nooit mis.

Het tweede is dat de klant ze had kunnen lezen voordat hij tekende. Dat heet ter hand stellen, en dat is waar het bij bouwbedrijven vrijwel altijd op stukloopt. De voorwaarden staan wel op de website, of ze zijn ooit bij de Kamer van Koophandel gedeponeerd, maar ze zijn nooit met de offerte meegegaan.

Ontbreekt dat tweede, dan is elk beding in de voorwaarden vernietigbaar op grond van artikel 6:233 onder b BW. Dat is niet hetzelfde als nietig: de klant moet er zelf een beroep op doen. Maar in een geschil waarin het geld al gaat over jouw aansprakelijkheid, doet zijn advocaat dat als eerste.

Wat ter hand stellen precies inhoudt

Artikel 6:234 BW noemt de manieren. De hoofdregel is dat je de voorwaarden voor of bij het sluiten van de overeenkomst aan de klant overhandigt. Op papier bij de keukentafel, of als bijlage bij de mail waarmee je de offerte stuurt. Dat is het geval dat altijd standhoudt.

Elektronisch verstrekken mag ook, maar dat luistert nauwer dan het klinkt. Voor overeenkomsten die langs elektronische weg tot stand komen is het geregeld. Daarbuiten wordt in de rechtspraak streng gekeken naar de vraag of de klant de tekst kon opslaan en bewaren, en niet alleen kon aanklikken.

Ter inzage leggen of deponeren bij de Kamer van Koophandel of een griffie mag pas als ter hand stellen redelijkerwijs niet mogelijk is. Bij een bouwbedrijf dat zijn offerte per mail stuurt is dat vrijwel nooit zo, dus die uitweg werkt in de praktijk niet.

Er is één punt waarop juristen het niet eens zijn. Voor dienstverrichters, en een bouwbedrijf is dat, noemt artikel 6:230c BW een aantal extra manieren, waaronder het gemakkelijk elektronisch toegankelijk maken op een adres dat je hebt meegedeeld. Of dat op zichzelf genoeg is om aan artikel 6:234 BW te voldoen, is niet uitgemaakt. Daar hoef je je niet in te verdiepen: de bijlage meesturen kost één handeling en haalt de discussie helemaal weg.

• Zeker: de voorwaarden als bijlage bij de offerte meesturen, voordat de klant tekent.
• Twijfelachtig: alleen een link of een zin met het adres van je website.
• Werkt niet: alleen deponeren bij de Kamer van Koophandel als meesturen wel had gekund.
• Te laat: de voorwaarden pas op de factuur of achterop de werkbon.

Wat je kwijt bent als het niet klopt

De klant kan per beding vernietigen, en hij zal precies dat beding kiezen dat jou beschermt. Wat er dan overblijft is niet niets, maar de wet, en die is op de punten die voor een bouwbedrijf tellen ongunstiger dan wat er in vrijwel elke set voorwaarden staat.

Denk aan de beperking van je aansprakelijkheid tot de aanneemsom, de bepaling dat de klant klachten binnen een bepaalde termijn moet melden, je eigendomsvoorbehoud op geleverd materiaal, je betaaltermijn, en het beding dat de rechtbank in jouw regio bevoegd maakt. Stuk voor stuk staan of vallen ze met die bijlage.

Bij een particulier gelden er bovendien twee lijsten

Sluit je met een consument, dan is ter hand stellen niet het enige. Artikel 6:236 BW bevat een zwarte lijst van bedingen die altijd onredelijk bezwarend zijn, en artikel 6:237 BW een grijze lijst van bedingen waarvan dat wordt vermoed. Staat je beding op de zwarte lijst, dan houdt het geen stand, hoe netjes je de voorwaarden ook hebt meegestuurd.

Neem je een standaardset over van een branchevereniging, dan is daar op gelet. Knip je zelf iets in elkaar uit twee voorbeelden van internet, dan is dat de plek waar het misgaat.

Wanneer een klant zich er níet op kan beroepen

Artikel 6:235 BW sluit twee groepen uit. De eerste is de grote onderneming: kort gezegd een partij die een volledige jaarrekening moet publiceren, of die daar via een groep aan verbonden is. De tweede is de partij die zelf meermaals dezelfde of vrijwel dezelfde algemene voorwaarden gebruikt.

Voor een bouwbedrijf betekent dat vooral: werk je voor een grote hoofdaannemer of een woningcorporatie, dan kan die zich hier niet op beroepen. Werk je voor een particulier of voor een klein bedrijf, dan wel, en dat is de meerderheid van je klussen.

Hoe je het in één keer goed zet

Drie handelingen, en daarna is het geregeld voor elke offerte die je stuurt.

• Zet in de offerte één zin die je voorwaarden van toepassing verklaart.
• Hang de voorwaarden als pdf aan diezelfde mail, elke keer opnieuw, ook bij een vaste klant.
• Bewaar de verstuurde offerte inclusief bijlage bij de klus, zodat je later kunt laten zien wat er is meegegaan en wanneer.