Mag je de prijs verhogen als je materiaal duurder is geworden?

Het uitgangspunt is dat het jouw risico is

Een aanneemsom is een vaste prijs. Word je materiaal duurder tussen het tekenen van de offerte en de dag dat je het bestelt, dan is dat in beginsel jouw verlies, net zoals het jouw winst is als het goedkoper wordt. Dat is precies waar een vaste prijs voor bedoeld is.

Artikel 7:753 BW is de uitzondering daarop, en het is een smalle. Er staan drie eisen in en ze moeten alle drie kloppen: de omstandigheid is na het sluiten van de overeenkomst ontstaan of aan het licht gekomen, ze is niet aan jou toe te rekenen, en je hoefde er bij het bepalen van de prijs geen rekening mee te houden.

Die derde eis is de zwaarste. Sloot je je overeenkomst in een periode waarin de materiaalprijzen aantoonbaar aan het stijgen waren, dan is het lastig vol te houden dat je met die stijging geen rekening hoefde te houden. Bij een schok die niemand zag aankomen ligt dat anders.

Wie de prijs mag aanpassen, en wanneer je naar de rechter moet

Dat verschil is het punt dat het vaakst verkeerd begrepen wordt.

Bij kostenverhogende omstandigheden in het algemeen mag je de prijs niet zelf verhogen. Wat de wet je geeft is de mogelijkheid om de rechter te vragen de prijs geheel of gedeeltelijk aan de kostenverhoging aan te passen. In de praktijk betekent dat: je gebruikt het als onderhandelingspositie, en je gaat er alleen mee naar de rechter als het bedrag het waard is.

Er is één uitzondering waarin je het wel zelf mag doen. Volgt de kostenverhoging uit gegevens die de opdrachtgever heeft verstrekt en die onjuist blijken, dan mag je de prijs zelf aanpassen. Behalve als je die onjuistheid vóór het vaststellen van de prijs had moeten ontdekken, en dat is precies waar je waarschuwingsplicht weer om de hoek komt kijken.

De waarschuwing is geen formaliteit, het is de voorwaarde

Lid 3 van artikel 7:753 BW zegt het kort: het voorgaande geldt alleen als je de opdrachtgever zo spoedig mogelijk hebt gewaarschuwd over de noodzaak van een prijsverhoging. Waarschuw je niet, of veel te laat, dan kan de rechter de prijs niet aanpassen en mag je hem ook zelf niet aanpassen. Het recht is dan weg, hoe terecht je claim inhoudelijk ook was.

Zo spoedig mogelijk betekent: op het moment dat je het weet, niet op het moment dat je de eindfactuur maakt. En schriftelijk, want je moet later kunnen laten zien wanneer je het hebt gemeld.

Waarschuwen is bovendien niet hetzelfde als een nieuwe prijs opleggen. Je meldt dat er een prijsverhoging nodig is en waardoor. Daarmee geef je de opdrachtgever ook de kans om iets te veranderen aan het werk, en dat is precies waarom die plicht er staat.

• Meld het op de dag dat je het weet, niet bij de eindafrekening.
• Schriftelijk, met de oorzaak en zo mogelijk het bedrag erbij.
• Bewaar het bericht bij de klus, met datum.
• Vraag om een reactie, zodat je weet of de opdrachtgever doorgaat.

Wat je vooraf kunt afspreken, en waarom dat beter werkt

Artikel 7:753 BW is een vangnet en geen plan. Wie regelmatig met materialen werkt waarvan de prijs beweegt, regelt het in de offerte in plaats van achteraf via de wet.

Twee dingen werken. Het eerste is een geldigheidsduur op de offerte die past bij hoe lang je leverancier zijn prijs vasthoudt, en niet standaard dertig dagen omdat dat er altijd stond. Het tweede is een prijsbeding: een regel die zegt dat een aantoonbare stijging van de materiaalprijs boven een bepaald percentage wordt doorberekend, met de bron erbij.

Let bij een particuliere klant op de grijze lijst. Een beding waarmee je de prijs binnen drie maanden na het sluiten van de overeenkomst mag verhogen, wordt op grond van artikel 6:237 onder i BW vermoed onredelijk bezwarend te zijn, tenzij de klant in dat geval de overeenkomst mag ontbinden. Neem dat recht om te ontbinden dus in hetzelfde beding op.

En de veiligste weg blijft de simpelste: een post die je met een stelpost of op nacalculatie afrekent, in plaats van een vaste prijs op materiaal waarvan je de prijs niet kent.