Mag je stoppen met werken als de klant niet betaalt?

De hoofdregel: wie eerst moet presteren

Bij een wederkerige overeenkomst, zoals aanneming van werk, staan twee verplichtingen tegenover elkaar: jij levert het werk, de klant betaalt ervoor. Artikel 6:262 BW, de exceptio non adimpleti contractus, geeft je het recht om je eigen verplichting op te schorten zolang de klant zijn kant van de afspraak niet nakomt.

Dit geldt voor elke klus, van een enkele middag schilderwerk tot een complete verbouwing, en voor elk soort tekortkoming: een onbetaalde aanbetaling, een vervallen factuur, of een andere afspraak die de klant niet nakomt.

De duidelijke situatie: de aanbetaling is niet binnen

Is er een aanbetaling afgesproken en blijft die uit, dan is dat de duidelijkste toepassing van het opschortingsrecht. De vordering tot aanbetaling is opeisbaar zodra de afgesproken datum is verstreken, en je hoeft niet te beginnen voordat die binnen is. Er is nog niets uitgevoerd, dus er is ook geen discussie mogelijk over de vraag of jouw opschorting in verhouding staat tot een deel van het werk.

Werk dat al loopt stilleggen is lastiger

Ligt een klus al stil te wachten op een onbetaalde termijnfactuur, dan geldt dezelfde regel, maar met meer kans op discussie achteraf. Artikel 6:262 lid 2 BW eist dat de opschorting in verhouding staat tot de tekortkoming, en de vordering waarvoor je opschort moet al opeisbaar zijn.

Een rechter toetst dat achteraf op de feiten. Bij de Rechtbank Amsterdam strandde in 2026 het beroep van een aannemer op opschorting juist omdat niet vaststond dat de opdrachtgever daadwerkelijk een betalingsachterstand had. Jij moet dus kunnen aantonen dat de klant echt in de fout ging, niet alleen dat je het zo ervaart.

Je hoeft het niet aan te kondigen, maar let op het risico

De Hoge Raad heeft bepaald dat je niet vooraf kenbaar hoeft te maken dat je opschort, en dat een beroep op opschorting zelfs voor het eerst in een rechtszaak gedaan kan worden. Wettelijk verplicht is een melding dus niet.

Verstandig is het wel. Schort je ten onrechte op, bijvoorbeeld omdat de vordering nog niet opeisbaar was of de opschorting niet in verhouding stond, dan draag je de nadelige gevolgen daarvan zelf en kun je alsnog schadeplichtig worden voor de vertraging die je veroorzaakte. Een kort, schriftelijk bericht aan de klant waarom je stopt, maakt dat achteraf bewijsbaar.

• Is de vordering waarvoor je opschort al opeisbaar (verstreken aanbetalings- of betaaltermijn)?
• Staat je opschorting in verhouding tot wat er niet betaald is?
• Leg schriftelijk vast waarom je stopt, ook al is het niet verplicht.