Blijft geleverd materiaal van jou totdat de klant betaalt?

Zonder afspraak vooraf ben je te laat

Eigendom gaat in Nederland over door levering, niet door betaling. Lever je materiaal en heeft de klant het in bezit, dan is het zijn eigendom, ook al is de rekening niet voldaan. Wil je dat anders regelen, dan moet dat vóór of bij de levering zijn afgesproken: achteraf, als de klant al niet betaalt, kun je een eigendomsvoorbehoud niet meer inroepen.

In de praktijk staat het beding in de algemene voorwaarden die je de klant vooraf ter hand hebt gesteld, of in de offerte of opdrachtbevestiging zelf.

Waar het voorbehoud precies voor geldt

Een eigendomsvoorbehoud mag alleen worden bedongen voor de tegenprestatie voor geleverde of nog te leveren zaken, of voor de vergoeding van werkzaamheden die je krachtens diezelfde overeenkomst hebt verricht, en voor vorderingen wegens het niet nakomen van zulke overeenkomsten. Het werkt dus als zekerheid voor die specifieke vordering, niet als algemeen pandrecht op alles wat ooit tussen jou en de klant is geleverd, tenzij je dat expliciet ruimer hebt bedongen (een zogenoemd verlengd of gegeneraliseerd eigendomsvoorbehoud).

Verwerkt materiaal is een ander verhaal

Een eigendomsvoorbehoud werkt goed zolang het materiaal nog herkenbaar en los ligt: tegels in de doos, een partij hout op de stapel. Zodra het materiaal is verwerkt in het bouwwerk, bijvoorbeeld gemetseld, gestort of vastgezet aan een woning, wordt het door natrekking onderdeel van die onroerende zaak en gaat het eigendomsvoorbehoud teniet. Je kunt dan geen beroep meer doen op het voorbehoud om het materiaal terug te vorderen: het maakt inmiddels deel uit van andermans huis.

Voor onbetaald werk dat al in de woning zit, is het eigendomsvoorbehoud dus geen oplossing. Het retentierecht kan dan wel uitkomst bieden, mits je de bouwplaats of het opgeleverde nog feitelijk onder je hebt.